xG (beklenen gol) modern futbol analizinin en tan\u0131d\u0131k metri\u011fi oldu, ama \u00f6nemli bir k\u00f6r noktas\u0131 var: xG sadece \u015futu \u00f6l\u00e7\u00fcyor. Peki ya gol\u00fc haz\u0131rlayan pas? Ya rakip savunmay\u0131 \u00e7\u00f6zen o orta saha dripling’i? Bir oyuncu hi\u00e7 \u015fut \u00e7ekmeden, hatta hi\u00e7 asist yapmadan bile ma\u00e7a muazzam bir katk\u0131 sa\u011flayabilir. \u0130\u015fte tam bu bo\u015flu\u011fu doldurmak i\u00e7in geli\u015ftirilen metri\u011fin ad\u0131: Expected Threat, k\u0131saca xT.<\/p>\n\n\n\n
xT’nin arkas\u0131ndaki soru basit ama derin: Topu sahan\u0131n bir noktas\u0131ndan di\u011ferine ta\u015f\u0131mak, gol atma ihtimalini ne kadar art\u0131rd\u0131?<\/em> Bunu anlamak i\u00e7in saha, k\u00fc\u00e7\u00fck h\u00fccrelere (genelde 16×12’lik bir \u0131zgaraya) b\u00f6l\u00fcn\u00fcyor ve her h\u00fccreye, o b\u00f6lgeden ba\u015flayan bir h\u00fccumun sonunda gol at\u0131lma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na dayanan bir de\u011fer atan\u0131yor. Kale \u00e7izgisine yak\u0131n h\u00fccrelerin de\u011feri y\u00fcksek, kendi kalenize yak\u0131n h\u00fccrelerin de\u011feri d\u00fc\u015f\u00fck \u2014 mant\u0131ken bekledi\u011finiz gibi.<\/p>\n\n\n\n Bir oyuncu topu d\u00fc\u015f\u00fck de\u011ferli bir h\u00fccreden y\u00fcksek de\u011ferli bir h\u00fccreye ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131nda (pasla ya da dripling’le), bu hareketin xT de\u011feri, iki h\u00fccre aras\u0131ndaki farka e\u015fit oluyor. Yani xT, sadece “kim gol att\u0131” sorusuna de\u011fil, “kim gol\u00fcn \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131” sorusuna da say\u0131sal bir cevap veriyor.<\/p>\n\n\n\n xG (beklenen gol), tek bir an\u0131 \u2014 \u015futun an\u0131n\u0131 \u2014 de\u011ferlendirir: bu pozisyondan \u015fut \u00e7ekilirse, gol olma ihtimali nedir? xT ise daha geni\u015f bir zaman dilimini kaps\u0131yor: bir h\u00fccumun tamam\u0131<\/em> boyunca, topun her hareketinin gol ihtimaline katk\u0131s\u0131n\u0131 izliyor. Bu iki metri\u011fin birlikte nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve xG’nin \u00f6tesinde hangi ba\u015fka metriklerin geli\u015ftirildi\u011fini merak ediyorsan xG’nin \u00f6tesi: xA, xPoints ve post-shot xG yaz\u0131m\u0131za<\/a> g\u00f6z atabilirsin \u2014 xT de asl\u0131nda bu ailenin bir \u00fcyesi, ama pas ve ta\u015f\u0131ma hareketlerine odaklanan taraf\u0131.<\/p>\n\n\n\n xT’nin matemati\u011fi ilk bak\u0131\u015fta biraz sarmal g\u00f6r\u00fcnebilir \u00e7\u00fcnk\u00fc bir h\u00fccrenin de\u011feri, kom\u015fu h\u00fccrelerin de\u011ferlerine ba\u011fl\u0131 \u2014 ki onlar\u0131n de\u011feri de kendi kom\u015fular\u0131na ba\u011fl\u0131. Bu d\u00f6ng\u00fcsel yap\u0131, modelin ad\u0131m ad\u0131m (iteratif) \u00e7\u00f6z\u00fclmesini gerektiriyor: \u00f6nce t\u00fcm h\u00fccreler s\u0131f\u0131rdan ba\u015flat\u0131l\u0131yor, sonra model birka\u00e7 kez “d\u00f6nd\u00fcr\u00fclerek” de\u011ferler stabille\u015fene kadar g\u00fcncelleniyor. Bu, olas\u0131l\u0131k temelli modellerin s\u0131k\u00e7a kulland\u0131\u011f\u0131 bir yakla\u015f\u0131m ve asl\u0131nda olas\u0131l\u0131k da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131yla skor tahmini yapan Poisson da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 yaz\u0131m\u0131zda<\/a> bahsetti\u011fimiz mant\u0131\u011fa da benzer bir sab\u0131rl\u0131, ad\u0131m ad\u0131m yakla\u015f\u0131m gerektiriyor.<\/p>\n\n\n\n Bu hesaplamay\u0131 kendiniz denemek isterseniz, gerekli olan \u015fey ham olay verisi (event data) \u2014 yani her pas\u0131n, driblingin ve \u015futun sahadaki koordinatlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir veri seti. B\u00f6yle bir veriye nereden ula\u015fabilece\u011finizi futbol verisi kaynaklar\u0131 rehberimizde<\/a> anlatt\u0131k; StatsBomb’\u0131n a\u00e7\u0131k verisi bu t\u00fcr bir analiz i\u00e7in iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n xT’nin en g\u00fc\u00e7l\u00fc yan\u0131, geleneksel istatistiklerin g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 oyuncular\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karabilmesi. \u00d6rne\u011fin bir bek, sezon boyunca hi\u00e7 gol atmam\u0131\u015f, hi\u00e7 asist yapmam\u0131\u015f olabilir \u2014 ama topu s\u00fcrekli tehlikeli b\u00f6lgelere ta\u015f\u0131yarak tak\u0131m\u0131n\u0131n h\u00fccumuna sessizce b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f olabilir. xT, i\u015fte bu “g\u00f6r\u00fcnmeyen katk\u0131y\u0131” say\u0131salla\u015ft\u0131r\u0131yor. Bu y\u00fczden \u00f6zellikle scouting (oyuncu ke\u015ffi) ve taktik analizinde giderek daha fazla kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Bu t\u00fcr ileri metrikleri kendi g\u00f6rselle\u015ftirmelerinizde kullanmak isterseniz, bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olarak Python ile \u015fut haritas\u0131 \u00e7izme rehberimize<\/a> g\u00f6z atabilirsiniz; benzer mant\u0131kla bir xT \u0131s\u0131 haritas\u0131 da olu\u015fturmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n xT kavram\u0131n\u0131 bug\u00fcnk\u00fc yayg\u0131n h\u00e2liyle tan\u0131mlayan ki\u015fi, veri analisti Karun Singh’dir; 2018’de yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 orijinal makale h\u00e2l\u00e2 konunun referans noktas\u0131 say\u0131l\u0131yor. Metri\u011fin matematiksel temellerini birinci elden, detayl\u0131 \u015fekilde g\u00f6rmek isterseniz Karun Singh’in orijinal “Introducing Expected Threat” yaz\u0131s\u0131na<\/a> g\u00f6z atabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n xT, futbolu “kim gol\u00fc att\u0131”n\u0131n \u00f6tesinde, “kim o gol\u00fc m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131” sorusuyla okumam\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Modern analistlerin oyuncu de\u011ferlendirmesinde xG kadar s\u0131k ba\u015fvurdu\u011fu bir ara\u00e7 h\u00e2line gelmesi de tesad\u00fcf de\u011fil. Sen hangi oyuncunun “g\u00f6r\u00fcnmeyen katk\u0131s\u0131n\u0131” merak ediyorsun? Elindeki veriyle bir xT hesaplamas\u0131 denemek istersen, yukar\u0131daki rehberlerimiz iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" xG (beklenen gol) modern futbol analizinin en tan\u0131d\u0131k metri\u011fi oldu, ama \u00f6nemli bir k\u00f6r noktas\u0131 var: xG sadece \u015futu \u00f6l\u00e7\u00fcyor. Peki ya gol\u00fc haz\u0131rlayan pas? Ya rakip savunmay\u0131 \u00e7\u00f6zen o orta saha dripling’i? Bir oyuncu hi\u00e7 \u015fut \u00e7ekmeden, hatta hi\u00e7 asist yapmadan bile ma\u00e7a muazzam bir katk\u0131 sa\u011flayabilir. \u0130\u015fte tam bu bo\u015flu\u011fu doldurmak i\u00e7in geli\u015ftirilen … Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-54","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-veriyle-spor-analizi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hocabul.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hocabul.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hocabul.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hocabul.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hocabul.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hocabul.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55,"href":"https:\/\/hocabul.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54\/revisions\/55"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hocabul.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hocabul.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hocabul.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}xG’den Fark\u0131 Ne?<\/h2>\n\n\n\n
xT Nas\u0131l Hesaplan\u0131yor?<\/h2>\n\n\n\n
xT Neden \u00d6nemli?<\/h2>\n\n\n\n
Kayna\u011f\u0131na \u0130nmek \u0130steyenler \u0130\u00e7in<\/h2>\n\n\n\n
Son S\u00f6z<\/h2>\n\n\n\n