“Maç başına 20 sayı” kulağa etkileyici gelir ama bir oyuncunun gerçek katkısını anlatmaya yetmez. Kaç şut kullanarak? Ne kadar verimli? Basketbol analitiği bu soruları yanıtlamak için ileri metrikler geliştirdi.
True Shooting % (gerçek isabet)
True Shooting yüzdesi, iki sayılık, üç sayılık ve serbest atışları tek bir verimlilik ölçüsünde birleştirir. Böylece “çok atan” ile “verimli atan” oyuncuyu ayırır. Bu, futboldaki xG mantığının basketboldaki karşılığı gibidir: önemli olan şut sayısı değil, kalitesidir.
PER (Player Efficiency Rating)
PER, bir oyuncunun sahadaki tüm olumlu ve olumsuz katkılarını tek bir sayıda özetlemeye çalışır. Pratik bir “genel skor” sunar ama tek başına her şeyi anlatmaz; bağlamla birlikte okunmalıdır.
Usage Rate (top kullanımı)
Usage Rate, bir oyuncunun sahadayken takımın hücumlarının ne kadarını bitirdiğini gösterir. Yüksek usage, yıldız oyuncuların işidir; ama yüksek kullanım düşük verimle birleşirse takıma zarar verir. Bu yüzden usage ve verimlilik birlikte okunur.
Birlikte okumak
Tek bir metrik yanıltır; güç birleştirmekten gelir. Bir maçı kazandıran temel dört sayıyı basketbolda Four Factors yazımızda ele almıştık. Kavram için PER sayfasına bakabilirsiniz.
İşin hocası ne yapar?
İşin hocası “kaç sayı attı?” ile yetinmez; “kaç şut kullanarak, ne verimlilikle?” diye sorar. Çünkü gerçek katkı, hacimde değil verimde saklıdır.
İlgili yazı: Isı Haritaları (Heatmaps)