xG (beklenen gol), Poisson modelleri ve ileri istatistikle futbol ve spor performansını veriyle okuma.
Futbol analitiği uzun süre hücum odaklı kaldı. xG, xT, progressive passes — bunların hepsi topu ileri taşıma ve gol üretmeyle ilgili. Ama bir maçı savunmayla kazanmak da mümkün; “sıfır çeken” takım da başarılıdır. Peki bir savunmanın ne kadar iyi olduğunu sayılarla nasıl ifade ederiz? Bu yazıda, savunma performansının ölçülmesinde kullanılan temel metrikleri — defensive actions, … Read more
“Bu takım rakibe hiç alan vermedi” cümlesini bir maç yorumundan yüzlerce kez duymuşsunuzdur. Ama bu sezgisel gözlemi somut bir sayıya dökmek mümkün mü? Bir takımın sahada gerçekten hakim olduğunu, topu rakip yarısında tuttuğunu ve tehdit yaratma kapasitesini sürdürdüğünü ölçen metriklere duyulan ihtiyaç, modern futbol analitiğinde Field Tilt’i (saha eğimi) doğurdu. Bu yazıda Field Tilt’in ne … Read more
Bir futbol analiz sitesine girdiğinizde, ortasında çokgen bir şekil olan renkli bir “örümcek ağı” görselle karşılaşmışsınızdır. Bu, futbol analitiğinin en tanıdık görselleştirme araçlarından biri: radar grafiği (radar chart). Bir oyuncunun onlarca istatistiğini tek bir bakışta özetleyen bu grafik, hem çok sevilen hem de yanlış okunduğunda ciddi yanılgılara yol açabilen bir araç. Radar Grafiği Aslında Nasıl … Read more
Bir orta saha oyuncusunun maç sonu istatistiklerine baktığınızda “92 pas, yüzde 96 isabet” gibi etkileyici bir tablo görebilirsiniz. Ama bu rakam, o oyuncunun takımını gerçekten ileri taşıdığı anlamına mı geliyor, yoksa sadece güvenli, kısa ve yana paslarla “istatistik güzelliği” mi yapıyor? İşte bu soruyu cevaplamak için geliştirilen metriklerden biri: ilerletici paslar (progressive passes). İlerletici Pas … Read more
“Bu takım sahada gerçekten çok baskı kuruyor” cümlesini bir maç yorumcusundan defalarca duymuşsunuzdur. Ama bu izlenim, öznel bir gözlemden öteye geçebilir mi? Bir takımın rakibe ne kadar “nefes aldırmadığını” somut bir sayıya dökmek mümkün mü? İşte modern futbol analitiğinin bu soruya verdiği cevaplardan biri: PPDA (Passes Allowed Per Defensive Action), yani “Savunma Hareketi Başına İzin … Read more
xG (beklenen gol) modern futbol analizinin en tanıdık metriği oldu, ama önemli bir kör noktası var: xG sadece şutu ölçüyor. Peki ya golü hazırlayan pas? Ya rakip savunmayı çözen o orta saha dripling’i? Bir oyuncu hiç şut çekmeden, hatta hiç asist yapmadan bile maça muazzam bir katkı sağlayabilir. İşte tam bu boşluğu doldurmak için geliştirilen … Read more
Bir maçı izlerken “bu takım topu hep sağ kanattan ilerletiyor” ya da “orta saha oyuncusu adeta takımın kalbi” dediğimiz oluyor. Ama bu izlenimi somut bir görselle kanıtlamak mümkün mü? İşte pas ağları (pass networks) tam olarak bunu yapıyor: Bir takımın 90 dakika boyunca nasıl oynadığını, tek bir görselde özetliyor. Pas Ağı Aslında Ne Gösteriyor? Basitçe … Read more
Veriyi nereden bulacağını öğrendikten sonra (bkz. futbol verisi kaynakları rehberimiz) sıradaki adım onu görselleştirmek. Bir analistin en sevdiği başlangıç grafiği şut haritasıdır: bir takımın nereden şut çektiğini ve hangilerinin gol olduğunu tek bakışta gösterir. Bu yazıda Python ve mplsoccer ile sıfırdan basit bir şut haritasının nasıl çizildiğini adım adım anlatıyoruz. Neden Python ve mplsoccer? Python, … Read more
Analiz yapmak istiyorsunuz ama elinizde veri yok. İyi haber: futbol verisinin önemli bir kısmı artık ücretsiz ve herkese açık. Bu rehberde, xG gibi metrikleri kendiniz hesaplamak ya da analiz etmek için kullanabileceğiniz üç temel kaynağı ve hangisinin ne işe yaradığını ele alıyoruz. StatsBomb Open Data — Ücretsiz olay verisi StatsBomb, bazı lig ve turnuvalar için … Read more
xG (beklenen gol) modern futbol analizinin kapısını araladı, ama hikaye orada bitmiyor. xG yalnızca şutların kalitesini ölçer; oysa bir maçta pas kalitesi, kaleci performansı ve “hak edilen puan” gibi başka boyutlar da vardır. Bu yazıda, xG’nin etrafında gelişen üç ileri metriği sade bir dille açıklıyoruz: xA, post-shot xG ve xPoints. xA — Beklenen Asist xA, … Read more