Günlük dilde her zararlı yazılıma “virüs” deriz, ama bu doğru değil. Farklı türler farklı biçimde yayılır ve farklı zararlar verir. Bunları ayırt etmek, doğru korunmanın ilk adımıdır. Hepsinin ortak adı: kötü amaçlı yazılım (malware).
Virüs
Virüs, kendini başka bir dosyaya ekleyerek yayılan ve o dosya çalıştırıldığında etkinleşen zararlı koddur. Yani yayılmak için bir “taşıyıcıya” ve kullanıcının onu çalıştırmasına ihtiyaç duyar.
Solucan (worm)
Solucan, virüsten farklı olarak kendi başına, kullanıcıya ihtiyaç duymadan ağlar üzerinden yayılır. Bu yüzden çok hızlı büyür ve kısa sürede binlerce cihaza bulaşabilir.
Truva atı (trojan)
Truva atı, faydalı ya da masum bir program gibi görünüp arka planda zarar veren yazılımdır. Adı gibi: kapıdan içeri kendiniz alırsınız. En sık kullanılan bulaşma yöntemlerinden biridir.
Casus ve fidye yazılımı
Casus yazılım (spyware) sizi gizlice izler ve bilgi toplar. Fidye yazılımı ise dosyalarınızı şifreleyip para ister; bunu ransomware yazımızda ayrıntılı ele aldık. Korunmanın temeli güncel sistem, dikkatli tıklama ve yedektir. Kavram için kötü amaçlı yazılım sayfasına bakabilirsiniz.
İşin hocası ne yapar?
İşin hocası tehdidi doğru adlandırır; çünkü nasıl yayıldığını bilmek, nasıl korunacağını da söyler.
İlgili yazı: Şifreleme (Encryption) Nedir?