Bir arama motoruna soru sormak, sesli asistanla konuşmak, otomatik çeviri kullanmak… Bunların hepsi bilgisayarın insan dilini işleyebilmesi sayesinde mümkün. Bu alana doğal dil işleme (NLP) denir.
NLP nedir?
Doğal dil işleme, makinelerin insan dilini (metin ve konuşma) anlamlandırması ve üretmesiyle ilgilenen yapay zeka dalıdır. Dilin belirsizliği ve bağlama bağlılığı, bunu zorlu ama büyüleyici bir alan yapar.
Dili sayıya çevirmek
Makineler kelimelerle değil sayılarla çalışır. Bu yüzden NLP’nin ilk adımı, kelimeleri ve cümleleri anlamlarını koruyan sayı temsillerine (vektörlere) çevirmektir. Böylece “kral” ile “kraliçe” arasındaki ilişki bile sayısal olarak yakalanabilir.
LLM’lerle ilişkisi
Bugünkü NLP’nin en güçlü örneği büyük dil modelleridir. ChatGPT gibi araçlar, NLP’nin metni anlama ve üretme yeteneğini uç noktaya taşımıştır.
Nerede kullanılır?
Çeviri, duygu analizi, özetleme, sohbet botları, arama ve spam filtreleme. Kavram için doğal dil işleme sayfasına bakabilirsiniz.
İşin hocası ne yapar?
İşin hocası, makinenin dili “anladığını” değil, dildeki istatistiksel örüntüleri yakaladığını bilir. Bu ayrım, çıktıya ne kadar güveneceğini belirler.
İlgili yazı: Öneri Sistemleri