İnternette gezinirken arkanızda düşündüğünüzden çok daha fazla iz bırakırsınız. Peki bu izleri kim topluyor ve “gizli mod” gerçekten sizi görünmez yapıyor mu? Tarayıcı gizliliğinin perde arkasına bakalım.
Çerez (cookie) nedir?
Çerez, sitelerin tarayıcınıza bıraktığı küçük bilgi parçalarıdır. Bazıları yararlıdır (oturum açık kalması gibi); bunları tarayıcı ve oturum güvenliği yazımızda ele aldık. Bazıları ise sizi siteler arasında takip etmek için kullanılır.
İzleyiciler ve reklam takibi
Üçüncü taraf izleyiciler, farklı sitelerdeki davranışınızı birleştirerek bir profilinizi çıkarır. “Bir ürüne baktım, her yerde reklamı çıkıyor” hissinin arkasında bu vardır.
Gizli mod ne yapar, ne yapmaz?
Gizli/porno mod, yalnızca cihazınızda yerel iz bırakmaz: geçmiş ve çerezler oturum sonunda silinir. Ama internet servis sağlayıcınız, işvereniniz ya da ziyaret ettiğiniz siteler sizi yine görebilir. Yani “gizli” göründüğü kadar gizli değildir.
Nasıl korunulur?
İzleyici engelleyen tarayıcı ayarları, gereksiz çerezleri reddetmek ve gizlilik odaklı eklentiler yardımcı olur. Trafiğinizi şifrelemenin bir yolu için şifreleme yazımıza bakabilirsiniz. Kavram için HTTP çerezi sayfasına bakabilirsiniz.
İşin hocası ne yapar?
İşin hocası “gizli mod açtım, güvendeyim” yanılgısına düşmez; gizliliğin tek bir düğmeyle değil, bilinçli ayarlarla geldiğini bilir.
İlgili yazı: Deepfake ve Yapay Zeka Destekli Dolandırıcılık