“Gözümle gördüm, kulağımla duydum” artık yeterli bir kanıt değil. Yapay zeka, bir kişinin yüzünü ve sesini ikna edici biçimde taklit edebiliyor. Buna deepfake deniyor ve dolandırıcılığın yeni ve tehlikeli bir aracı hâline geldi.
Deepfake nedir?
Deepfake, yapay zekayla üretilmiş sahte ama gerçekçi görünen video, görüntü ya da ses kayıtlarıdır. Teknoloji, yapay zeka ile görsel üretiminin bir uzantısıdır; aynı üretken modeller, var olmayan sahneler yaratabilir.
Yeni tehdit: sahte ses ve video
Saldırganlar artık bir yöneticinin ya da akrabanızın sesini taklit edip “acil para gönder” diyebiliyor. Bu, klasik sesli dolandırıcılığın (vishing) yapay zekayla güçlendirilmiş, çok daha inandırıcı bir hâli.
Nasıl tanınır?
Doğal olmayan göz kırpma, yüz kenarlarındaki bozulmalar, ışık uyumsuzlukları ve dudak-ses uyumsuzluğu ipucu olabilir. Ama teknoloji hızla iyileştiği için tek başına göze güvenmek giderek zorlaşıyor.
Korunma
En sağlam savunma teknik değil, davranışsaldır: beklenmedik ve acil bir para/bilgi talebini, bilinen resmi bir kanaldan geri arayarak doğrulayın. Bu, sosyal mühendisliğe karşı da altın kuraldır. Kavram için deepfake sayfasına bakabilirsiniz.
İşin hocası ne yapar?
İşin hocası artık “gördüm/duydum” ile yetinmez; acil bir talep karşısında durur ve bağımsız bir kanaldan doğrular. Çünkü yeni çağda güven, teyitle gelir.
İlgili yazı: Güvenli Sosyal Medya Kullanımı