hocabul

Fidye Yazılımı (Ransomware) Nedir? Dosyalarınız Şifrelenirse Ne Yaparsınız?

yazar
padlock on laptop with light trails

Bilgisayarınızı açıyorsunuz. Masaüstünde kırmızı bir ekran: “Dosyalarınız şifrelendi. 72 saat içinde ödeme yapmazsanız kalıcı olarak silinecek.” Fotoğraflarınız, belgeleriniz, iş dosyalarınız — hepsi erişilmez. Bu senaryo, her yıl milyonlarca kişi ve binlerce kurumun yaşadığı fidye yazılımı (ransomware) saldırısı. Bu yazıda, fidye yazılımının nasıl çalıştığını, sisteminize nasıl bulaştığını, saldırıyla karşılaşırsanız ne yapmanız gerektiğini ve en önemlisi bunu … Devamını oku

Field Tilt: Top Sahipliğinin Ötesinde Sahayı Gerçekten Kim Kontrol Ediyor?

yazar
aerial view of football field

“Bu takım rakibe hiç alan vermedi” cümlesini bir maç yorumundan yüzlerce kez duymuşsunuzdur. Ama bu sezgisel gözlemi somut bir sayıya dökmek mümkün mü? Bir takımın sahada gerçekten hakim olduğunu, topu rakip yarısında tuttuğunu ve tehdit yaratma kapasitesini sürdürdüğünü ölçen metriklere duyulan ihtiyaç, modern futbol analitiğinde Field Tilt’i (saha eğimi) doğurdu. Bu yazıda Field Tilt’in ne … Devamını oku

Güven Aralığı Nedir? “Yüzde 95 Güven” Aslında Ne Anlama Geliyor?

yazar
turned on monitoring screen

Bir araştırma sonucunu okuyorsunuz: “Yeni ilacın etkinliği yüzde 68 (%95 güven aralığı: %61–%75).” Ya da bir seçim anketi: “Aday yüzde 52 desteğe sahip, hata payı ±3 puan.” Bu sayılar ne anlama geliyor? “Yüzde 95 güven” tam olarak neyi ifade ediyor? Ve bu kavramın neden bu kadar sık yanlış anlaşıldığını bilmek, istatistik okuryazarlığının en kritik adımlarından … Devamını oku

Halka Açık Wi-Fi Ne Kadar Tehlikeli? Kafe ve Havalimanı Ağlarının Gizlediği Riskler

yazar
black iphone 5 beside brown framed eyeglasses and black iphone 5 c

Havalimanında bekliyorsunuz, kafede çalışıyorsunuz ya da otelde bir toplantıya bağlanmak istiyorsunuz. Telefon veya bilgisayarın Wi-Fi listesi açılıyor: onlarca ağ görünüyor. “AirportFreeWifi”, “Starbucks_Guest”, “Hotel_Lobby” — birine dokunuyorsunuz, internet açılıyor, hayat devam ediyor. Ama arka planda, tamamen farkında olmadan, verileriniz son derece savunmasız bir ortama girmiş olabilir. Halka açık Wi-Fi ağları, siber güvenlik dünyasının en kadim ve … Devamını oku

Radar Grafikleri: Oyuncu Karşılaştırması Görsel Ama Yanıltıcı Olabilir mi?

yazar
people watching soccer game in stadium

Bir futbol analiz sitesine girdiğinizde, ortasında çokgen bir şekil olan renkli bir “örümcek ağı” görselle karşılaşmışsınızdır. Bu, futbol analitiğinin en tanıdık görselleştirme araçlarından biri: radar grafiği (radar chart). Bir oyuncunun onlarca istatistiğini tek bir bakışta özetleyen bu grafik, hem çok sevilen hem de yanlış okunduğunda ciddi yanılgılara yol açabilen bir araç. Radar Grafiği Aslında Nasıl … Devamını oku

Büyük Sayılar Yasası: Kumarbazın Yanılgısıyla Neden Sürekli Karıştırılır?

yazar
stock market chart displayed on laptop screen

Bir madeni parayı 10 kez attığınızda 7 kez tura gelebilir — bu, hiç de şaşırtıcı değil. Ama aynı parayı 10 milyon kez attığınızda, tura gelme oranının neredeyse tam olarak yüzde 50’ye yaklaşacağından emin olabilirsiniz. Bu basit ama derin gözlem, istatistiğin en temel prensiplerinden birinin özeti: Büyük Sayılar Yasası. Ne var ki bu yasa, kumarbazın yanılgısı … Devamını oku

Sosyal Mühendislik: Saldırganlar Neden Sistemi Değil, İnsanı Hedef Alıyor?

yazar
red and black love lock

En güçlü şifreye, en güncel antivirüs yazılımına ve en sıkı güvenlik duvarına sahip olabilirsiniz — ama bir saldırgan sizi telefonla arayıp “IT departmanından arıyorum, şifrenizi doğrulamam gerekiyor” derse, tüm bu teknik önlemler bir anda anlamsızlaşabilir. Çünkü bazı saldırılar sisteme değil, doğrudan insana yöneliyor. Bu yaklaşıma güvenlik dünyasında sosyal mühendislik deniyor ve modern siber saldırıların en … Devamını oku

İlerletici Paslar (Progressive Passes): Sahada Kim Gerçekten İlerliyor?

yazar
people watching soccer arena

Bir orta saha oyuncusunun maç sonu istatistiklerine baktığınızda “92 pas, yüzde 96 isabet” gibi etkileyici bir tablo görebilirsiniz. Ama bu rakam, o oyuncunun takımını gerçekten ileri taşıdığı anlamına mı geliyor, yoksa sadece güvenli, kısa ve yana paslarla “istatistik güzelliği” mi yapıyor? İşte bu soruyu cevaplamak için geliştirilen metriklerden biri: ilerletici paslar (progressive passes). İlerletici Pas … Devamını oku

Ortalamaya Dönüş (Regression to the Mean): İkinci Performans Neden Genelde Daha Sönük Görünür?

yazar
close-up photo of monitor displaying graph

Bir öğrenci bir sınavda beklenmedik şekilde çok yüksek bir not alır. Öğretmen onu tebrik eder, öğrenci kendine güvenir. Ama bir sonraki sınavda not, o kadar yüksek çıkmaz — genelde ortalamaya daha yakın bir yere düşer. Öğretmen bunu “başarı gevşekliği” olarak yorumlayabilir, öğrenci “şansım tükendi” diyebilir. Ama istatistik farklı bir açıklama sunuyor: bu iki yorum da … Devamını oku

Şifre Yöneticileri: Güçlü Parolayı Ezberlemeden Kullanmanın Yolu

yazar
black iphone 5 on yellow textile

Herkesin başına gelmiştir: “şifremi unuttum” ekranıyla karşılaşıp, hangi siteye hangi şifreyi koyduğunuzu hatırlamaya çalışmak. Bu yüzden çoğu insan, farkında olmadan aynı şifreyi ya da onun küçük bir varyasyonunu onlarca sitede kullanıyor. Sorun şu ki, bu alışkanlık dijital güvenliğinizdeki en büyük zayıf noktalardan biri. Şifre yöneticileri, tam olarak bu sorunu çözmek için var — hem güvenliği … Devamını oku