Bir web sitesindeki destek penceresi, bankanızın sesli asistanı, ChatGPT… Hepsi “chatbot” ama arkalarındaki teknoloji çok farklı. Sohbet botlarının nasıl çalıştığını iki nesil üzerinden anlatalım.
Eski nesil: kural tabanlı botlar
İlk sohbet botları, önceden yazılmış kurallara ve anahtar kelimelere dayanıyordu. “Fatura” kelimesini görünce fatura menüsünü açan, sınırlı ve senaryoya bağlı botlardı. Kalıbın dışına çıkıldığında çuvallıyorlardı.
Yeni nesil: yapay zeka tabanlı botlar
Modern botlar ise doğal dil işleme ve büyük dil modelleri kullanır. Anahtar kelime aramak yerine, kullanıcının ne demek istediğini (niyetini) ve bağlamı anlamaya çalışırlar; bu yüzden çok daha esnek ve doğaldırlar.
Niyet ve bağlam
İyi bir botun işi, kullanıcının cümlesinin arkasındaki asıl amacı yakalamaktır. “Param nerede?” ile “Bakiyemi göster” farklı cümlelerdir ama aynı niyeti taşır. Modern botlar bu niyeti anlamakta çok daha başarılıdır.
Sınırlarını bilmek
Yapay zeka tabanlı botlar güçlüdür ama dil modelleri gibi onlar da bazen kendinden emin bir şekilde yanlış cevap üretebilir. Bu yüzden kritik işlerde çıktının doğrulanması önemlidir. Kavram için chatbot sayfasına bakabilirsiniz.
İşin hocası ne yapar?
İşin hocası bir botla konuşurken arkasındaki teknolojiyi sezer: kural tabanlı bir bota esnek sorular sormaz, yapay zeka tabanlı bir botun cevabını ise körü körüne doğru saymaz.
İlgili yazı: Yapay Zeka ve Veri Gizliliği
Sıkça Sorulan Sorular
Kural tabanlı bot ile yapay zeka tabanlı bot arasındaki fark nedir?
Kural tabanlı botlar önceden yazılmış kurallara ve anahtar kelimelere dayanır, sınırlıdır. Yapay zeka tabanlı botlar ise doğal dil işleme kullanarak kullanıcının niyetini ve bağlamı anlar, çok daha esnektir.
Chatbot’lar cümleyi nasıl anlar?
Modern botlar, doğal dil işleme sayesinde kullanıcının cümlesindeki asıl amacı (niyeti) ve bağlamı yakalamaya çalışır. Böylece farklı ifade edilmiş ama aynı anlama gelen cümleleri doğru yorumlayabilir.
Yapay zeka botlarına tamamen güvenilir mi?
Hayır. Bu botlar da dil modelleri gibi bazen kendinden emin bir tonla yanlış bilgi üretebilir. Özellikle kritik konularda verdikleri bilgilerin doğrulanması gerekir.