Binom Dağılımı: Yazı-Tura ve “Kaç Başarı?” Sorusu
10 atışta kaç tura gelir? Binom dağılımını, tekrarlı denemelerdeki başarı sayısını sade biçimde anlatıyoruz.
Olasılık
Histogram Nasıl Okunur? Verinin Şeklini Görmek
Bir histogram, verinin şeklini tek bakışta gösterir. Histogramı okumayı, tepe, yayılım ve çarpıklığı görmeyi anlatıyoruz.
Hipotez Testi Nedir? Bir İddiayı Veriyle Sınamak
“Bu yöntem işe yarıyor” iddiası veriyle nasıl sınanır? Hipotez testinin mantığını sade biçimde anlatıyoruz.
Koşullu Olasılık ve Ağaç Diyagramları: “Şu Olduysa Bu Ne Kadar Olası?”
Olasılık çoğu zaman bir koşula bağlıdır. Koşullu olasılığı ve ağaç diyagramıyla düşünmeyi sade biçimde anlatıyoruz.
Permütasyon ve Kombinasyon: Kaç Farklı Yol Var?
Bir şifre kaç farklı olabilir? Lotoda kaç kombinasyon vardır? Permütasyon ve kombinasyonu sade biçimde anlatıyoruz.
Monte Carlo Simülasyonu: Belirsizliği Binlerce Kez Deneyerek Anlamak
Karmaşık bir olasılığı hesaplayamıyorsanız, bilgisayara binlerce kez denetirsiniz. Monte Carlo simülasyonunu sade bir dille anlatıyoruz.
Beklenen Değer: Bir Bahsin ya da Kararın Uzun Vadede Değeri
Bir oyun, bahis ya da yatırım uzun vadede kazandırır mı? Beklenen değer kavramını sade biçimde, örneklerle açıklıyoruz.
Büyük Sayılar Yasası: Kumarbazın Yanılgısıyla Neden Sürekli Karıştırılır?
Bir madeni parayı 10 kez attığınızda 7 kez tura gelebilir — bu, hiç de şaşırtıcı değil. Ama aynı parayı 10 milyon kez attığınızda, tura gelme oranının neredeyse tam olarak yüzde 50’ye yaklaşacağından emin olabilirsiniz. Bu basit ama derin gözlem, istatistiğin en temel prensiplerinden birinin özeti: Büyük Sayılar Yasası. Ne var ki bu yasa, kumarbazın yanılgısı … Devamını oku
Poisson Dağılımı ile Maç Skoru Nasıl Tahmin Edilir?
Bir önceki yazımızda xG (beklenen gol) kavramını öğrenmiştik: bir takımın bir maçta ortalama kaç gol atmasının beklendiği. Peki bu “beklenen gol” sayısını, “2-1 bitme ihtimali yüzde kaç” gibi somut bir skor olasılığına nasıl çeviririz? İşte burada Poisson dağılımı devreye girer. Bu yazıda, ciddi spor analitiğinin bel kemiklerinden biri olan bu yöntemi adım adım ele alıyoruz. … Devamını oku
Kumarbazın Yanılgısı: Olasılığın En Çok Yanıltan Tuzağı
Bir madeni para attınız ve üst üste beş kez tura geldi. Sizce altıncı atışta yazı gelme ihtimali artık daha mı yüksek? Çoğu insan içgüdüsel olarak “evet, artık yazı gelmeli” der — ve tam burada yanılır. Bu hataya istatistikte “kumarbazın yanılgısı” denir ve olasılık konusunda en sık düşülen tuzaktır. Bu yazıda bu yanılgıyı ve doğru düşünme … Devamını oku